Pająki ludowe to tradycyjne formy zdobnicze związane z obrzędowością zimową. Tworzono je w różnych regionach Polski, zwłaszcza przed świętami Bożego Narodzenia, ale także przed Wielkanocą. Te przestrzenne, misterne, geometryczne konstrukcje wieszano u sufitu lub w tzw. świętym kącie, pełnym obrazów, ozdób, kwiatów i wycinanek. Mają one różne kształty, od krystalicznych, poprzez ostrosłupowe, aż do obręczowych – przypominających żyrandole. Do podstawy konstrukcji używa się zwykle nici i żytniej słomy lub koralików, jak np. w regionie kurpiowskim. Dawniej ozdabiało się je naturalnie pozyskanymi materiałami, jak groch, włóczka, płótno, pióra, później – barwną bibułką i papierem w formie pomponów, kul, jeżyków, gwiazd.
Okrągły, symetryczny kształt tych ozdób symbolizował cykliczną harmonię roku. Mieszkańcy wsi wierzyli, że pająki przyniosą im dobrobyt, spokój i obfitość. Nazwa „pająk, pajęczyna” nie była przypadkowa, gdyż kojarzyła się z łapaniem. Wieszane u sufitu misterne ozdoby, podobnie jak indiańskie łapacze snów, miały wyłapywać złe myśli, sny i zaklinać codzienną rzeczywistość domowników, zachwycać kolorem i kształtem, mieniąc się w świetle i lekko poruszając w podmuchach powietrza.
Pająki ludowe są zjawiskiem typowo polskim i choć podobne formy spotkać można w krajach bałtyckich, bałkańskich lub nawet na innych kontynentach, to te tworzone w naszej przestrzeni kulturowej pozostają wyjątkowe.
Dziś pająki odkrywamy na nowo, znów cieszą się dużą popularnością i są piękną ozdobą nowoczesnych, minimalistycznych wnętrz, do których wnoszą swoją ciepłą, kolorową energię. Warsztaty, organizowane aktualnie przez twórczynie w różnych miastach, są niezwykle popularne i stanowią okazję do spotkań, pełnych wzajemnych inspiracji i przestrzeni do wspólnego tworzenia. Zupełnie jak za dawnych czasów.
Powróćmy do tradycji…
Warsztaty poprowadzi Anna Przybyłowicz-Waluś – absolwentka etnologii na Uniwersytecie Śląskim, pasjonatka ludowych pająków. W swoich projektach łączy tradycję z nowoczesnym spojrzeniem, dzięki czemu pająki dobrze wpisują się we współczesne wnętrza. Wierzy, że wyobraźnia nie ma ograniczeń, a inspiracji do tworzenia poszukuje w różnych stronach świata – niektóre z jej ostatnich prac inspirowane są nawet Marokiem.
Praca nad pająkiem wymaga uwagi, skupienia i odpowiedniej ilości czasu, dlatego warsztaty odbędą w kameralnym gronie (maksymalnie 10-12 osób). Przez 3 godziny każda uczestniczka/każdy uczestnik wykona pełną formę pająka, którego zabierze do domu. Zapewniamy wszystkie potrzebne, odpowiednio już przygotowane materiały i zapraszamy na pachnącą zimową herbatkę i słodkości.
Termin: 14 grudnia 2025 r., godz. 10.00-13.00.
Cena za uczestnictwo w warsztatach: 200 zł.
Zapisy w Centrum Kultury i Promocji w Michałowicach: 535-029-009.